Inhoudsopgave hoofdstuk 1
1.1 Meedoen of niet?
1.2 Waar kies je voor?
1.3 Transfer
1.4 Zelftest

p/a-ratio
Door deeltijdarbeid is er een verschil tussen de werkgelegenheid/werkloosheid uitgedrukt in personen en de werkgelegenheid/werkloosheid uitgedrukt in arbeidsjaren (= voltijdbanen). De werkgelegenheid in arbeidsjaren wordt het arbeidsvolume genoemd. De p/a-ratio is een graadmeter voor deeltijdarbeid.
                  aantal personen met een deeltijdbaan of volledige baan
p/a-ratio = -----------------------------------------------------------------------
                                            totaal aantal arbeidsjaren
Participatiegraad
De participatiegraad (deelnemingsgraad of deelnemingspercentage) geeft aan hoeveel procent van de bevolking van 15 tot 65 jaar (= de potentiële beroepsbevolking) werkt of wil werken en wordt als volgt berekend:
                                             beroepsbevolking 
participatiegraad = ---------------------------------------- × 100%
                                  potentiële beroepsbevolking 
De beroepsbevolking bestaat uit werkende (zelfstandigen en werknemers) en werkelozen.
Budgetlijn
Een budgetlijn geeft de verschillende combinaties van twee bestedingsmogelijkheden bij een bepaald budget. In onderstaande grafiek wordt dit toegepast op inkomen en vrije tijd. Om drie uur minder per dag te werken moet je € 60 opofferen. De opofferingskosten van 1 uur meer vrije tijd zijn dus € 20. Er ontstaat hierbij een keuzeprobleem. Meer vrije tijd betekent minder werken en minder werken betekent minder inkomen. Niet alleen inkomen draagt bij aan de welvaart, ook vrije tijd draagt daaraan bij.


Leerdoelen hoofdstuk 1
•  Verklaren dat mensen kiezen tussen werk en vrije tijd bij hun streven naar welvaart
•  Het gevolg van deze keuze voor het inkomen uitleggen.
•  Het verschil verklaren tussen het meten in arbeidsjaren en in personen.
•  De p/a-ratio berekenen.
•  Verschillen in statistieken aflezen over keuzes voor minder of meer werken, korter of langer werken.
•  Een budgetlijn over de keuze tussen inkomen en vrije tijd interpreteren.
•  Een vergelijking van vrije tijd en inkomen met een budgetlijn tekenen in een grafiek.
•  De opofferingskosten van vrije tijd berekenen.
•  Verklaren waarom in Nederland veel in deeltijdarbeid wordt gewerkt.
•  De participatiegraad berekenen.
Kernbegrippen hoofdstuk 1
Welvaart  - deeltijdwerk - arbeidsvolume - arbeidsjaar - p/a-ratio - potentiële beroepsbevolking - beroepsbevolking - participatiegraad - deelnemingspercentage - niet-beroepsbevolking - werkzame beroepsbevolking - werkloze beroepsbevolking - zelfstandigen - werknemers - budgetlijn - opofferingskosten.