Inhoudsopgave hoofdstuk 1
1.1 De keuzes van Sofie
1.2 Samenwerken of niet
1.3 De levensfasen
1.4 Transfer
1.5 Zelftest
Keuze maken
Het maken van de juiste keuze is niet altijd makkelijk. Sofie staat voor de keuze de havo afmaken en daarna een hbo-opleiding te volgen of nu gaan werken en een deeltijd mbo-opleiding te volgen.
Samenwerken of niet
Tara en Sofie delen samen een kamer en moeten die kamer ook opruimen. Tara en Sofie kunnen dat samen doen (dat gaat het snelst) of het aan de ander over te laten en zo optimaal te profiteren van de inzet van de ander. Zulk gedrag heet meeliftersgedrag. Je lift mee op de inspanningen van de ander en doet zelf niks. Dit probleem - wel of niet samenwerken - staat bekend als het gevangendilemma. Hierbij wordt er van uitgegaan dat iedereen rationeel handelt. Een gevangendilemma kenmerkt zich door het feit dat wat de ander ook doet, je altijd dezelfde strategie kiest, de zogenaamde dominante strategie. Deze leidt niet tot het beste resultaat. Het beste resultaat kan alleen bereikt worden indien er bindende afspraken gemaakt worden.
Het gevangendilemma is afkomstig uit de speltheorie. De speltheorie bestudeert het nemen van beslissingen waarbij de uitkomst afhangt van de keuze van de ander.
Links
Gevangendilemma: Split or Steal (You tube-filmpje)
Gevangendilemma: "Arrested for the murder of a fictitious coworker, Dilbert and colleagues face interrogation by the police. Dilbert announces that his knowledge of the prisoner's dilemma will save him..." You tube
Leerdoelen hoofdstuk 1
Leerlingen kunnen:
- voordelen en nadelen van keuzes vaststellen en afwegen.
- aantonen wanneer er sprake is van meeliftgedrag.
- situaties herkennen waarin zich een gevangenendilemma voordoet.
- verklaren waarom de spelers in een gevangenendilemma niet kiezen voor samenwerking.
- verklaren dat door een bindende afspraak de spelers in een gevangenendilemma samen gaan werken.
- voorspellen wat de uitkomst is van een gevangenendilemma.
- de drie fasen van de levensloop noemen.
Kernbegrippen hoofdstuk 1
Meelifter - free rider - dominante strategie - gevangenendilemma - prisoner’s dilemma - bindende afspraak - levensloop.
