Inleiding op het hoofdstuk
In dit hoofdstuk maak je kennis met een belangrijke -abstracte - markt in Nederland: de arbeidsmarkt. Net als op elke andere markt, zijn ook op de arbeidsmarkt vragers en aanbieders actief. In dit eerste hoofdstuk wordt het aanbod van arbeid geconfronteerd met de vraag naar arbeid. Het aanbod van arbeid noemen we ook wel de beroepsbevolking: de werknemers, de zelfstandigen en de werklozen. De mate waarin de beroepsbevolking deel uitmaakt van de gehele bevolking tussen 15 en 65 jaar is het deelnemingspercentage of de participatiegraad. Als je dit hoofdstuk hebt doorgenomen, weet je hoe de beroepsbevolking is samengesteld. Ook kun je uitleggen waarom de omvang van de beroepsbevolking steeds verandert. Bij dit laatste is van belang dat de beroepsbevolking in tijden van stevige economische groei, waarbij de werkgelegenheid stijgt en de werkloosheid daalt, vanwege het aanzuigeffect zal toenemen. Omgekeerd zal in tijden van economische teruggang met oplopende werkloosheid de beroepsbevolking afnemen omdat mensen denken dat ze toch geen baan zullen krijgen. Dit heet het ontmoedigingseffect. Tegenover het aanbod van arbeid staat de vraag naar arbeid. Bedrijven en overheid hebben personen nodig om in dienst te nemen zodat ze hun arbeidskracht kunnen gebruiken. Vraag en aanbod samen bepalen de hoogte van de prijs van arbeid: het loon. Als er veel vraag is ten opzichte van het aanbod dan is de arbeidsmarkt krap en zal het loon de neiging hebben te stijgen. Werknemers hebben op een krappe markt een sterke positie en zullen hoge looneisen stellen. Als er veel aanbod is ten opzichte van de vraag en er dus een ruime arbeidsmarkt met mogelijk werkloosheid is dan zullen de looneisen gematigd zijn. De werknemers zijn bang hun baan te verliezen.Aan de orde komen de factoren die vraag naar en aanbod van arbeid beïnvloeden.Het aanbod van arbeid (= de beroepsbevolking) hangt o.a. af van: deelnemingspercentage, maatschappelijke opvattingen, wetgeving en organisatie van het arbeidsproces, het aanzuig- en ontmoedigingseffect.De vraag naar arbeid hangt voornamelijk af van economische factoren zoals de bestedingen, de stand van de techniek, de loonkosten, de arbeidsproductiviteit.
In dit hoofdstuk (en in deze hele lesbrief) komen veel tabellen en grafieken voor. Bij economie wordt veel met dit soort statistische gegevens veel gewerkt.
Links bij hoofdstuk 1
http://www.jobbox.nl/ : vraag naar arbeid(skrachten)
http://www.jobnews.nl/ : bekend via televisie
http://www.careerjet.nl/: careerjet is dé zoekmachine voor banen
randstad uitzendbureau: met vacaturekrant
Intermediair: Online vacaturebank met wekelijks 1.700 vacatures voor hoger opgeleiden
Jobbing Mall: een vacaturesite die gratis toegankelijk is voor werkzoekenden. Laat één keer je CV achter en het matching systeem koppelt dit kosteloos aan passende vacatures.
Werkpuntnet: de vacaturebank van het arbeidsbureau op internet met plusminus 40.000 vacatures
Toekomst: website voor scholieren en studenten met tips over studie, studieadviezen, sollicitatiebrieven, etc..
Schoolweb: site voor studiekeuze: studie keuze programma, studiebeurzen, etc.
Beroepentest: een door Fontys opgezette test voor beroepskeuze.
