Mocht u ook fouten ontdekken in onze lesbrieven, mailt u deze dan naar postbus@lweo.nl zodat wij ze bij een volgende druk kunnen verbeteren.
Bij voorbaat dank.
(Word-document)
2012
Aanvullingen op de vwo-lesbrieven druk 2012 n.a.v. wijzigingen in de syllabus door CvE.
Lesbrief Levensloop
De uitwerking van opdracht 6.12a is niet juist. De juiste uitwerking is:
De generatie 16-65 omvat 100% – (39,6% + 23,3%) = 100% – 62,9% = 37,1% van de totale bevolking. 30% daarvan heeft geen primair inkomen, dat is 11,13% van de bevolking. Totaal percentage zonder primair inkomen = 62,9% + 11,13% = 74,03%. Deze groep is afhankelijk van de 25,97% met een primair inkomen. Dus 25,97 personen met een primair inkomen zorgen voor 74,03 anderen. Eén persoon met een primair inkomen zorgt gemiddeld voor 74,03 / 25,97 = 2,85 anderen. Dus 100 x 2,85 = 285 personen zijn afhankelijk van 100 actieven.
Lesbrief Economische Crisis
Opdracht 5.9a moet zijn: Als iemand zonder uitkering een baan krijgt nemen de bestedingen meer toe, dan wanneer iemand met een uitkering een baan krijgt. Relatief is de toename dan minder. De conjunctuurgolf vlakt af. Er is sprake van automatische stabilisatie.
Opdracht 6.33. Invoegen als vraag c: Moet bij een krap monetair beleid de rente verhoogd of verlaagd worden om de inflatie te beperken? Verklaar het antwoord.
Vraag c wordt dan d en vraag d wordt e.
Uitwerkingen Economische Crisis
Bij vraag 1.8c moet het eerste deel van het antwoord zijn: Bij het kopen van het huis is hij aanbieder op de vermogensmarkt. Hij belegt zijn geld in onroerend goed.
Het antwoord op zelftest vraag 3.34 moet A zijn.
Vraag 4.23a moet zijn: De conjuncturele situatie is verslechterd.
Vraag 4.24a, tabel, onderste regel: 11,3% moet zijn 11,8%.
Vraag 6.33d veranderen in 6.33e. Het antwoord op 6.33d moet zijn: Beide hebben een dominante strategie. Bij begrotingsbeleid is dit een tekort, want 2<4 en 0<2. Bij monetair beleid is dit krap; 2<4 en 0<2. Dus de uitkomst van het spel is tekort (begrotingsbeleid) en krap (monetair beleid), de cel links boven.
Lesbrief Kleding
Omdat er ook enkele grafieken in staan, hebben wij de errata in een word-document opgenomen: klik op word-document bovenaan.
Fout in opgave 4.18 blz 55 of in de uitwerking blz. 22
Uitwerking veranderen:
Qa = Qv ? 2,5P – 40 = -1,5P + 60 ? 4P = 100 ? P = 25. Voor de aanbieder geldt MO = 25.
TK = q2 + 7q + 144, dus MK = TK’ = 2q + 7.
Bij MO = MK is er maximale winst of minimaal verlies ? MO = MK ? 25 = 2q + 7 ? 2q = 18 ? q = 9.
TO = 9 × 25 = 225
TK = 92 + 7×9 + 144 = 81+63+144 = 288
TW = 225 – 288 = -63; dit is kleiner dan een verlies van 144(TCK=144), dus tijdelijk doorgaan.
Uitwerkingen zelftesten:
Het antwoord op opdracht 7.11 moet zijn A.
Het antwoord op opdracht 8.45 moet zijn A.
Lesbrief Economische Crisis
Opdracht 5.9a moet zijn: Als iemand zonder uitkering een baan krijgt nemen de bestedingen meer toe, dan wanneer iemand met een uitkering een baan krijgt. Relatief is de toename dan minder. De conjunctuurgolf vlakt af. Er is sprake van automatische stabilisatie.
Lesbrief Arbeidsmarkt
Opdracht 4.33 en de bijbehorende tabel.In vraag a moet niet 2000 maar 2010 staan en in tabel 4.8 moet in de rechterkolom staan: (2000 = 100).
Zelftest Arbeidsmarkt, opdracht 2.29
Fout antwoord, moet zijn 2.929.000 (in plaats van 2.920.000) + 217.000 = 3.146.000 (in plaats van 3.137.000).
2011
Lesbrief Kleding
In de docentenhandleiding is de nummering van de antwoorden van hoofdstuk 4 op bladzijde 51 onjuist. De antwoorden die daar staan zijn van de vragen 4.24 t/m 4.36.
Bladzijde 16 opdracht 2.9
Voor vraag d) moet staan:"Jeanscenter streeft naar een zo groot mogelijke omzet".
Bladzijde 71, eerste alinea moet zijn:
"Door een toename van het aantal aanbieders verschuift de collectieve aanbodlijn naar rechts, bij dezelfde prijs is er meer aanbod. Als Qa = P - 10 verandert in Qa = P - 4 zullen er bij elke prijs 6.000 shirts meer worden aangeboden."
Bladzijde 101, eerste regel (opdracht 7.15)
"Door het voeren van prijsbeleid kan deze detaillist het bedrijfsresultaat niet beïnvloeden".
Lesbrief Arbeidsmarkt
Bij opdracht 2.16 is de kop boven tabel 2.7 onjuist. Die kan doorgestreept worden en ook ontbreekt de inleiding bij de opgave. Die luidt:
In tabel 2.7 zijn in kolom 2 de i/a-ratio’s van een aantal landen gegeven inclusief de 65-plussers. Een i/a-ratio in België van 103 wil zeggen dat er tegenover elke 100 actieven 103 inactieven met een uitkering staan. Van die 103 inactieven zijn er 56 tussen de 15 en 64 jaar en 47 inactieven zijn 65-plusser.
Bij de uitwerkingen van deze opdracht moet in de laatste kolom bij Nederland 39 staan ipv 37.
Opdracht 2.21
Het juiste antwoord is D.
Opdracht 2.24
Vraag moet zijn: De bruto participatiegraad is
Opdracht 3.3. Tussen vraag e en vraag f moet de volgende regel komen te staan: Beide bedrijven produceren 500.000 voetballen per jaar.
Blz. 31, figuur 3.3
De lijn in de grafiek moet iets naar links geschoven worden, zodat deze door (75,0) en (50;2,5) gaat.
Opdracht 3.7b
10 keer zo laag als in China moet zijn 10 keer zo hoog als in China.
Opdracht 3.10.a.
Het antwoord moet zijn: 9,8% × 7 miljoen = 686.000 ipv 10% × 7 miljoen = 700.000.
Blz.35 boven opdracht 3.11, figuur 3.5: 2de blokje onder de figuur: Effect subsidie moet zijn Effect substitutie.
Opdracht 3.25b
Antwoord moet zijn 8.000.000 stuks.
Blz. 46, 2e regel van onderen:
Met deze toegevoegde waarde worden de inkomens (huur, winst, pacht, rente en winst) van de productiefactoren betaald. Moet zijn: Blz. 46, 2e regel van onderen:
Met deze toegevoegde waarde worden de inkomens (huur, loon, pacht, rente en winst) van de productiefactoren betaald.
Lesbrief Rekonomie
Geel gemarkeerd moet worden toegevoegd.
Blz. 40 opdracht 5.9c TK = 4q2 - 8q
Blz. 40 opdracht 5.9d TK = 2q2 - 12q + 25
Blz. 41 opdracht 5.14d Teken in figuur 5.7 de lijn van de gemiddelde totale kosten.
Uitwerkingenboekje
Blz. 15 opdracht 5.3a TVK = 5q
Aanpassingen van de lesbrieven ten opzichte van de versies die voor 1 mei 2011 zijn opgestuurd. (wordbestand)
Lesbrief Levensloop
blz. 9: laatste regels voor 1.9 weghalen: Ga je mee … uitpakken.
blz. 9: 1.9 wordt: Bereken de totale kosten als je kiest voor een avondje disco.
blz. 12 laatste regel boven 1.14 moet worden:… dan let je op de koopkracht of de reële waarden van het budget.
blz. 12: 1.14c is geworden: Bereken met hoeveel procent de reële waarde van Lottes budget is gedaald.
blz. 13 regel 4 van onderen: resultatenmatrix moet worden: opbrengstenmatrix.
blz. 14 regel 6 onder 1.4.2 moet worden: … krijgen ze beiden twee jaar celstraf.
blz. 18 tabel 1.6: het betreft hier: Tijdsbesteding (in uren per week).
blz. 18: 1.31a: is geworden: Teken in figuur 1.3 de lijnen voor Marieke en Tom die het verband tussen inkomen en vrije tijd weergeven.
blz. 19: 1.32a en b: is geworden:
a. Markeer (omcirkel of onderstreep) de strategie die de spelers in elke situatie zullen kiezen.
b. Welk evenwicht komt tot stand?
Toevoegen:
De lerares heeft het vermoeden dat ook Lars en Samuel niet helemaal op eigen kracht hun werkstuk hebben gemaakt. Ze is benieuwd wat de keuzes zijn als ze een iets andere cijfers toekent. Zie tabel 1.8. Lars en Samuel werken niet samen.
c. Leg uit dat Lars kiest voor bekennen.
tabel 1.8 De cijfers na het plagiaatonderzoek |
| | Lars |
| | bekent | ontkent |
Samuel | bekent | 4 | | 6 | |
| | 4 | | 3 |
ontkent | 3 | | 5 | |
| | 5 | | 6 |
blz. 33 regel 3-2 van onderen: Er is averechtse selectie of adverse selection. moet worden: Er is dan sprake van averechtse selectie.
blz. 45 tabel 3.2: PPGM is geworden: pensioenfonds Zorg en Welzijn.
blz. 46 regel 13: PPGM is geworden: pensioenfonds Zorg en Welzijn.
blz. 49: 3.16: is geworden: Noem nog drie particuliere verzekeringen.
blz. 51 laatste regel boven 3.22 is geworden: De Zvw heeft kenmerken van een volksverzekering, omdat hij voor iedere ingezetene van Nederland geldt en van een particuliere verzekering, omdat iedereen verplicht maar naar eigen keuze een verzekering voor een basispakket moet afsluiten. De premie van het basispakket heet de nominale premie. Daarnaast betaalt de verzekerde een inkomensafhankelijke bijdrage, die wordt vergoed door de werkgever. Een deel van de zorgkosten is voor eigen risico.
blz. 77: 5.18: PPGM (4×) is geworden: pensioenfonds Zorg en Welzijn.
blz. 87: 6.11b is geworden: Bereken met behulp van tabel 6.1 de vier ontbrekende getallen van tabel 6.2.
blz. 97: hints 6.14c is geworden: Nee.
Uitwerkingen Levensloop
blz. 4: 1.9 is geworden: Als je kiest voor disco ben je de kosten van de disco kwijt, maar ook de opofferings¬kosten van oppassen. De totale kosten zijn 20 + 15 = € 35.
blz. 5: 1.14c: is geworden: de procentuele verandering van de reële waarde van Lotte's budget = …
blz. 20: 3.22a regel 1: Weghalen bij Volksverzekeringen: Zwv.
Uitwerkingen Zelftesten
1.32 Is geworden:
a:
| | Lara |
| | bekent | ontkent |
Selma | bekent | 4;4 | 6;3 |
ontkent | 3;6 | 5;5 |
b. Het evenwicht in dominante strategieën is dat beiden bekennen: de cel (4;4) linksboven.
c. Samuel heeft een dominante strategie: bekennen. Dat levert steeds het hoogste cijfer op: 4 > 3 en 6 > 5. Lars heeft geen dominante strategie. Als Samuel bekent is bekennen dominant (4 > 3), maar als Samuel ontkent zal Lars ook ontkennen (6 > 3). Omdat Lars weet dat Samuel zal bekennen, kiest Lars ook voor bekennen, want dan krijgt hij een 4. Als hij zou ontkennen zou hij een 3 krijgen.
4.21c regel 2: € 5.572,80 moet worden: € 5.527,80.
6.19b onderste regel van tabel moet worden: 3) 270 miljard ? 60 miljard ? 36 miljard = € 174 miljard.
Lesbrief Arbeidsmarkt
blz. 19: 2.13c is geschrapt.
blz. 19: onder 2.5 regel 5 na … productieproces. is geworden: De arbeidsproductiviteit per jaar kan behalve door slimmer te werken ook toenemen door meer uren per jaar te werken.
blz 68: laatste regel boven cartoon: Bij dat loon is de welvaartswinst, … moet worden: Bij dat loon is het totale surplus, ...
blz. 68: 4e regel naast cartoon: welvaartswinst moet worden: welvaart.
blz. 68: 5e regel naast cartoon: welvaartswinst moet worden: welvaart.
blz. 69: 6.6e: de totale welvaartswinst moet worden: het totale surplus.
blz.70: 6.7e: …de totale welvaartswinst… moet worden: …de totale welvaart…
blz. 70: 2e regel onder grafiek figuur 6.4: …herverdeling van de welvaartswinst… moet worden:… herverdeling van de surplussen…
blz. 72: 6.11d: …de welvaartswinst… moet worden: …het consumentensurplus…
Uitwerkingen Arbeidsmarkt
blz. 22: 6.6e: Welvaartswinst moet worden: Totale surplus.
blz. 23: 6.7e: welvaartswinst moet worden: welvaart.
Lesbrief Kleding
blz. 37: 3.19f is geschrapt.
blz. 37: 3.19g wordt 3.19f en luidt: Noem twee andere factoren…
blz. 45: 4.3h: invultabel toegevoegd.
blz. 54: voor 4.4 transfer: nieuwe paragraaf ingevoegd: 4.4 Het algebraïsch model, met opdrachten 4.13 t/m 4.18.
blz. 67: figuur 5.2B: GTK bij q=50 moet zijn 19.
blz. 67: figuur 5.2C: TW-lijn bij q=50 is 50.
blz. 69 regel 1/2 na figuur 5.4 bij dezelfde prijs is er meer aanbod wordt: bij dezelfde prijs is er meer vraag. Door een afname van het aantal vragers verschuift de collectieve vraaglijn naar links, bij dezelfde prijs is er minder vraag.
blz. 84 onder 6.8d en cartoon: tekst is gewijzigd.
blz. 90: 6.19: nieuwe vraag ingevoegd.
blz. 95: 7.5b: toevoegen: Verklaar het antwoord.
blz. 105: tekst naast cartoon inclusief opdracht 8.12 is gewijzigd.
blz. 108: 8.19: invoegen 8.19a: Teken in figuur 8.3 de MO-lijn van de restvraag van Alpha.
blz. 111: Kopje Het Nash-evenwicht en dominante strategieën en eerste alinea is verplaatst naar blz. 113 boven Battle of the Sexes.
blz. 113: Battle of the Sexes: tekst en opdracht 8.27 t/m 8.33 is gewijzigd.
blz. 119: Nieuwe opdracht toegevoegd: 8.54.
blz. 124-126: Hints aangepast.
Uitwerkingen Kleding
blz. 13: 3.19f is geschrapt. 3.19g is 3.19f geworden.
blz. 13: 4.3h: nieuwe tabel ingevoegd.
blz. 21: nieuwe antwoorden ingevoegd: 4.13 t/m 4.18.
blz. 33: grafiek 6.6b is gewijzigd.
blz. 38: 7.5b: toevoegen: Maximale winst als MO=MK. Dit is het geval bij q=6(miljoen) abonnementen. Bij q=6 ? GO=P=130.
blz. 38: toegevoegd 7.5c: Als q = 6 ? GO = 70/6 × 6 + 200 = 130. GTK = 5 × 6 + 600/6 = 130. GW = 130 – 130 = 0 ? TW = 0.
blz. 43: 8.19a: is gewijzigd: Zie figuur. Nummering aangepast.
blz. 47: 8.27 t/m 8.33: is gewijzigd. Nummering aangepast.
Zelftesten Kleding
3.34b: totaal = € 3.600.
Hoofdstuk 4: de nummering in de docentenhandleiding klopt niet. De nummering begint bij 4.16 en dat moet zijn 4.24: zie de uitwerkingen van de zelftesten van Kleding op de docentensite.
6.19 toegevoegd: B
8.54: nieuw antwoord.
